3.+Knut+Hamsun

=Knut Hamsun =

Innhald:﻿ [[image:Knut.jpg width="334" height="449" align="right"]]

 * ======Kort om Hamsun ======
 * Film om Hamsun
 * Ringen
 * 5 Spørsmål
 * Kjelder
 * Laga av


 * [[image:http://www.ebertfest.com/one/hamsun_sydow.jpg width="174" height="241"]] ||
 * Namn: || Knut Hamsun ||
 * Nasjonalitet: || Norsk ||
 * Fødd: || 4. august 1859 ||
 * Døydde: || 19.februar 1952 ||
 * <span style="font-family: Georgia,serif;">Debut: || <span style="font-family: Georgia,serif;">[|Sult] (1890) ||

<span style="font-family: Georgia,serif;">Kort om Knut Hamsun
<span style="font-family: Georgia,serif;">Knut Hamsun var ein norsk forfattar som levde frå 1859-1952. Mange reknar han som opphavet til den moderne romanen, og han er ein av dei mest innflytelsesrike forfattarane i det 20. århundre. Hamsun skreiv langt om lenge, og lenger enn langt, i heile 70 år. I løpet av desse 70 åra som forfattar fekk han med seg [|Nobelsprisen i litteratur i 1920]. Det verkeleg store gjennombrotet hans var romanen [|Sult], som er velkjent for elevar i 3STB.

<span style="font-family: Georgia,serif;">Som ung var Hamsun ein motstandar av [|realismen]og [|naturalismen], tekstane hans var for det meste innanfor [|nyromantikken]. ”Sult”, ”Pan” og ”Victoria” er kanskje dei mest kjende tekstane av Hamsun, tekstar som er gode døme på nyromantiske tekstar. Seinare nærma han seg nyrealismen, då han skreiv tekstar prega av ironi, noko som går igjen i nordlandsromanane hans.

<span style="font-family: Georgia,serif;">Hamsun er kjend for å "introduksjonen" av modernistiske tekstar i Norden, eller kanskje Europa. Romanen hans "Sult", som kom ut i 1890, er nemleg rekna for å vere den første modernistiske romanen i Norden, eller Europa. Romanen skildrar menneske inngåande og grundig, noko som er ulikt den realistiske og naturalistiske epoken, går meir på å skildre miljø enn individ.

<span style="font-family: Georgia,serif;">Hamsun var kritisk til det nye moderne samfunnet. Han ville ha eit idealsamfunn slik som han tar opp i boka "Markens Grøde". Her seier han at idealsamfunnet og idealmennesket var bondesamfunnet. Denne boka vart publisert i 1917, så ein kan nok sei at den var med på påvirke avgjerda om å gi Hamsun Nobels litteratur pris. I tillegg til idealsamfunnet, var Hamsunn opptatt av menneskets psyke, noko som kjem fram i debutromanen hans, sult. Her tar han for seg enkeltmennesket, og dets frammandkjensle i samfunnet. Romanen Pan tar for seg klassedeling, og det at folk frå ulike samfunnslag ikkje kunne gifte seg. Han var einig i denne oppfatninga.

<span style="font-family: Georgia,serif;">Film om Hamsun
<span style="font-family: Georgia,serif;">media type="youtube" key="WrfGp9jE-cI?version=3" height="390" width="640"

**<span style="font-family: Georgia,serif;">Innleiing **
====<span style="font-family: Georgia,serif;">Novella ”Ringen”, er henta frå novellesamlinga Siesta(1897). Temaet i novella er i hovudsak kjærleik. Hovudpersonen, altså mannen i historia, gjev frå seg kjærasten sin, slik at ho kan finne ut kven ho eigentleg elskar. Han kjenner seg mindreverdig og kjærleiken hennar er blitt for liten for han, og det heile ender tragisk. Teksten er skrive tradisjonelt med dansk språk og skrivemåte. Likevel er innhaldet modernistisk, ettersom mannen gjev kjærasten sin moglegheita til å forlate han for å finne seg sjølv. ====

**<span style="font-family: Georgia,serif;">Moderniteten **
====<span style="font-family: Georgia,serif;">Moderniteten i novella skin gjennom i forholdet mellom mann og kvinne. Mannen i handlinga, hovudpersonen elskar sin utkåra, men tør ikkje å vise kvinna kva han føler. Han er rett og slett redd for å bli avvist. Kvinna er tiltrekt av ein annan mann, så hovudpersonen føler seg mindreverdig, og vil ikkje ta opp kampen med rivalen. At det i det heile tatt er mogleg for ei kvinne å velje å gå frå ein mann viser at denne novella er prega av moderne tankegang. Novella er skrive i første person eintal, altså ”eg” form. Dette skapar ein nærhet til hovudpersonen, men det kan virke ein smule einsidig. Eit viktig spørsmål vert då om ein faktisk kan stole på eg-personen. Han har i gjennom heile novella ein roleg og edel oppførsel. Det kan vere eit skalkeskjul for den sjalusien og hevnkjensla han eigentleg føler. Det vert altså hovudpersonen sine opplevingar vi må førehalde oss til. ====

**<span style="font-family: Georgia,serif;">Handling **
====<span style="font-family: Georgia,serif;">Gjennom novella treff kvinna og mannen kvarandre, tre gonger tre møter som kjem i kronologisk rekkjefølgje. I den første scena er dei i eit selskap. Mannen oppdagar at hans kjære vert begeistra for ein anna mann. Han skjuler sjalusien sin, og leverer forlovingsringen tilbake i ein høfleg dialog. ”Se, din ring den er blitt meg for trang, den trykker meg. Hva om du lot den gjøre større?” Ringen fungerer her som eit symbol på kjærleiken mellom dei. Det at ringen har blitt for trong betyr enkelt og greitt at kjærleiken mellom dei er blitt for liten. Her gjev han ho lov til å finne ut kven ho eigentleg elskar. Denne fridommen viser modernistiske trekk. ==== <span style="font-family: Georgia,serif;">I den andre scena møter dei kvarandre etter ein månad. Her startar spenningskurva å stige. Kvinna har mista ringen han gav ho, den som gjennom heile novella symboliserer kjærleiken mellom dei. Han ser forlegenheita hennar, og forstår at ho framleis er fasinert av rivalen. Nok ein gang vert det prat om ringen, i staden for å snakke om kva dei eigentleg føler for kvarandre. Kvinna er letta fordi mannen ikkje er sint, men det som eigentleg har hendt er at han også har mista hennar ”ring”.

<span style="font-family: Georgia,serif;">I det tredje og siste møtet kjem vendepunktet. Mannen oppsøkjer bevisst ein plass der han veit han vil møte kvinna. Vendepunktet spelar her på at ho igjen er blitt interessert i han. Han kan sjå på auga hennar at ho på ny vil ha han. ”..og hun hadde tredobbelt blå og tredobbelt strålende øine..”. Mannen vel likevel å gjere det slutt med sin kjære i den augeblinken ho viser sin kjærleik til han igjen. Sjalusien, eller skuffelsen hans kjem til uttrykk i skildringa av munnen hennar. ”..men hennes mund var blitt for stor og blek”. Ho var brukt av ein annan. Ringen var no for stor for han, den passa ikkje framleis.

=
<span style="font-family: Georgia,serif;">Vi får aldri vite noko om tankane til kvinna. Vi må tolke desse ut i frå handlingane og replikkane hennar. Ho bryr seg ikkje om at han bryt forlovinga. Ved neste møte ser ho ned i gata, noko som kan beskrive at ho ikkje tør å møte blikket hans. Ho kan allereie ha gått inn i eit nytt forhold. ”Det er sandt – ringen. Det gikk uheldig med den, eg har forlagt den et sted, jeg har mistet den”. Ved at ho har mista ringen, fortel ho indirekte at kjenslene ho hadde for han er borte. Då dei møttes for tredje gong, viser kvinna at det er hovudpersonen ho eigentleg elskar. Når ho fortel at ho har funne ringen att, og at ho har gjort den større, avslører ho kjenslene ho har for han. Men no vil ikkje mannen ha ho, og slik vert dei begge gåande utan kvarandre. ======

=
<span style="font-family: Georgia,serif;">Miljøet i novella endrar seg i dei tre forskjellige scenene. I det første avsnittet er dei i selskap, og ut i frå skildringa av sonen i huset i uniform, kan vi gå ut i frå at vi finn oss i eit overklassemiljø. Sidan forloveden forelskar seg i sonen i huset, kan vi forstå at hovudpersonen føler seg mindreverdig i desse omgivnadane. Dei neste to avsnitta føregår utandørs. Mannen føler seg meir tilpass her, og i det siste møtet er han den dominerande parten. Her møter vi berre han og kvinna, forfattaren gjev inga nærmare skildring av miljøet rundt dei. ======

=
<span style="font-family: Georgia,serif;">Hamsun vel visuelle bilete som verkemiddel for å beskrive kva han ser. ”Dobbelt blå og dobbelt strålende”, fortel om beundringa hennar for rivalen til hovudpersonen. I siste scene er auga skildra som ”tredobbelt blå og tredobbelt strålende”, og fortel om kvinna sin kjærleik til hovudpersonen. Fleire bilete får vi når han skildrar rivalen. ”Uniform og løverøst”, det her skal fortelje at han er offiser, og at hovudpersonen latterliggjer maskuliniteten til rivalen. ======

=
<span style="font-family: Georgia,serif;">I gjennom heile novella er den manglande kommunikasjonen mellom hovudpersonen og hans kjære ei problemstilling. Det er tydeleg at det er den manglande kommunikasjonen som til slutt endar i ulukka deira. Dersom eg-personen hadde teke motet til seg og kjempa for sin kjære, hadde han kanskje fått behalde ho. Personlegdomen til mannen vert skildra som litt innestengt, så det er nok veldig vanskeleg for kvinna å vite kva kjensler han har for henne. Det kan på ein måte verke som om han mister henne av rein stoltheit og sjalusi. Ringen vert som nemnd tidlegare eit hovudsymbol gjennom heile novella. Ein ring er eit gamalt symbol på kjærleik mellom to menneske. Den er eit bilete på forholdet, fordi den verken har noko start eller slutt. I staden for å prate mo forholdet sitt og kjenslene sine, pratar dei to om ringen. Den band dei saman, men det blir også den som skil dei til slutt. Mannen får hemnen sin når han avslår kvinna i siste scene. Begge står igjen som tapre, ingen får det dei eigentleg vil ha. ======

**<span style="font-family: Georgia,serif;">5 Spørmål **

 * 1) ======<span style="font-family: Georgia,serif;">Kva var gjennombrotsromanen til Knut Hamsun? ======
 * 2) <span style="font-family: Georgia,serif;">Kva syn hadde Hamsun på det nye moderne samfunnet?
 * 3) <span style="font-family: Georgia,serif;">I novella "Ringen" av Knut Hamsun, kva er ringen eit symbol på?
 * 4) <span style="font-family: Georgia,serif;">Kva er modernistisk med novella?
 * 5) <span style="font-family: Georgia,serif;">Korleis sluttar novella?

<span style="font-family: Georgia,serif;">@http://no.wikipedia.org/wiki/Knut_Hamsun
<span style="font-family: Georgia,serif;">@http://www.propaganda.net/skoleside/?stil=11090 <span style="font-family: Georgia,serif;">[]

<span style="font-family: Georgia,serif;">**Laga av:** Agledal, Aune, Kjerpeset, Kvellestad og Riste